Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos nasıl içilir benzeri tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır hem de bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu hemen yazmak gerekir, çünkü hafıza kısa sürede silikleşir. Her çubuğu iki kez koklamak yanılmayı önler zira gürültülü ortamlarda hafif notalar kolayca gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca gücü anlatır. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek ve ölçütleri baştan netleştirmek en doğru yol sayılır. Kriter belli olunca her puro aynı cetvelle değerlendirilir ve yorumlar birbiriyle destekler. Değerlendirme sırasında telefon uzakta durursa odaklanma artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz ayrıca erken acele edip hüküm vermek sık görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla yumuşak ama temiz gelir elbette bu sıralama her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos tadım notları gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda gizlidir. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ama tonlar koyulaşır hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç eksik kalır. Petit churchills neye benzer benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür nitekim bu sebeple yavaş ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden sertçe tonlar baskın olabilir gerçekten ısınmış tütün kendi karakterini yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not yazmak daha adil değerlendirme sağlar. Evrelerin sınırı genellikle keskin olmaz, o nedenle kabaca üç parçaya ayırmak yeterlidir. Geçişleri fark etmek adına nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Çok sık nefes almak ısıyı yükseltir ve aromayı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha net hâle getirir mutlaka aynı ışık ve sakin bir köşe tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu kişi için işe yarar bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı kılar. 1 belli belirsiz aromayı, beş de ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı anlatır böylece odak bölünmez ve yorum kalitesi artar. On beş dakikalık puro gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük basamaklarda kalır hem de sonradan bakıldığında neyi düşündüğünüz hemen hatırlanır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Notu vermeden önce en az üç nefes yapmak şarttır diğer taraftan yarım notlar vermek gereksiz bir karmaşa getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası en çok kullanılan puandır, çünkü ılımlı çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki puanlar yalnızca belirgin durumlarda verilmelidir. Bu sayede not defteri anlamlı kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını hem de aroma gücünü doğrudan etkiler bu yüzden kül çizgisinin eşit ilerlemesini da gözlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden baharatlı tonlar çabuk belirir nitekim ince çubuklarda ısı artışı çok daha çabuktur. Petit royales nasıl içilir gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz ısınma temposu ise tadı doğrudan etkileyen bir etkendir. Kalın gövdelerde çekiş daha serin gelir ama notalar daha geç belirir hem de bu çabukluk aromanın okunma süresini daraltır. Tadımda regalias de londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir küllenme düzensizse yorum kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı yapar ama şiddetini azaltmaz tersine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye yayılır. Bu yüzden çapı not defterine eklemek gerekir. Değişik çaplarda iki ürünü aynı oturumda denerken önce inceyi ardından geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Böylece güçlü tat hafif olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki bekleme süresi en az otuz dakika olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki yoldan algılanır: damaktaki tat ile burnun yakaladığı koku oysa ikisi birbirini tamamlar ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı ayrı yazmak gerekir bu fark ilk bakışta önemsiz gelse de sonuçları epey değiştirir. Nefesi ağızdan verirken burundan yavaşça çıkarmak retrohale yöntemidir mesela hafif bir nefes kokuyu daha geniş açar. Robusto formunda puro benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını belirgin verir ayrıca nezle halindeyken denenen değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl benzeri ince bir çubuk de fındıksı tonu daha kısa geçirir hızlı bir nefes ise ince tonları örter. Güç dilde zayıf ama burunda yüksek olabilir benzer biçimde ağır bir yemekten hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan tadımcılar için ilk adımda koku yoluyla algılanan ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil kısmı da detay göstermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı denemek hafızayı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf hissedilir ayrıca yemek aralarında tadım yapacaksanız bu önlem daha da önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra ılık bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü görmenizi mümkün kılar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir çünkü doymuş bir ağız en belirgin notayı bile silik gösterir. Sade kahve kakao notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları bastırır ayrıca çok soğuk içecekler damağı uyuşturur hem de tat hissini düşürür. Beşli ince puro paketi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası su ile daha net anlaşılır o nedenle temizlik aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak kıyası bozmaz gerçekten yoğun şekerli içecekten hemen sonra keskin tonlar olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Kahve ve su dışında sade çay da kullanılabilir; önemli olan içeceğin sade kalmasıdır. Damak tazelendikten ardından birkaç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle girişilen tadım sıklıkla hatalı kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo ölçüsünde içim kısa olduğundan yoğunluk dalgalanması daha dar bir alanda kalır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ve bitiş arasındaki farkı yakalamak özen ister bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha dikkatli izlenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece yoğunluğu izlemeyi rahatlatır zira her çekişin payı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü ise sedir tonunu çabucak ortaya koyup biter çünkü değişim uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek çubuktan daha güvenilir izlenim sunar bu sebeple sakin ve eşit aralıklı nefes önerilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrı kaydetmek yararlıdır. Boy küçüldükçe aroma ayrıntısı azalır, fakat güç hissi aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını puro kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bölüm kullanmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir deneme yoğunluk hakkında kesin bir fikir sunmaz yani her deneme önceki denemenin üzerine inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ile saat algıyı etkiler bu alışkanlık birkaç denemeden sonra gözle görülür fayda verir. Bu yüzden küçük bir not defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde benzer aromalar her seferinde yeniden keşfedilir. San cristobal 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao notası aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa geri dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da boşa emeğe yol açar. Saat, çubuk ismi ve puan deftere girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar ileride açıldığında ilginç farklar gösterir. Puanlar birbirinden iki puandan çok sapma varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Defterde öz ifadeler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre güçlü ahşap kokusu şeklinde bir kayıt yeterli olur. Sonradan okunduğunda anlaşılır kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, içimin ağızdaki dokusunu anlatır; yoğunluk de tatların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda ilerleme etmek mecburiyetinde olmaz. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha dürüst bir yorum doğurur. El principe neye benzer gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir tonunu belirgin verebilir mesela sert bir içim sönük bir tatla gelebilir. San cristobal la cabaña puro benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem tonunu yüksek tutar kaldı ki ağır bir içim aromasız da kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk güçlü lezzet sunabilir aksi durum da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Aynı dolgunlukta iki ürün içinde aroma ayrımı bulmak ince bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ile düzenli not tutmayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Oda, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar etkiler yani en iyi tadım şartları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada tütün hızlı yanar böylece keskin tonlar öne geçer bu sebeple oda koşullarını de deftere eklemek yararlıdır. Çok nemli ortamda ise çekiş tıkanır ve aroma silikleşir sıcaklık ise yaprağın yanma hassasiyetini değiştiren başka bir etkendir. San cristobal la prado puro gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu durumu hesaba katmak yararlıdır yoksa farklı günlerde çıkan puan farkı üründen sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür tadım anı planlarken bu etkeni unutmayın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku de koku duyusunu bozar hâlbuki gerçek neden çoğu zaman odadaki nem veya koku olur. Değerlendirmeyi hep aynı odada yapmak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir odada koku birikirse sonraki çubuğun aroması hatalı okunabilir. Pencere açıklığı bırakmak genellikle yeterlidir. Rüzgar çok güçlüyse yanış düzeni şaşar.